جزوه آموزشی | خواندن جدول روتینگ (show ip route)

بخش ۱ اهداف یادگیری 🎯

بدونم جدول روتینگ چیه و چه داستانی پشتشه.
هر خط خروجی show ip route رو مثل روزنامه بخونم.
حروف C / L / S رو از هم تشخیص بدم.
معنی [1/0] و via و directly connected رو بفهمم.
با استفاده از جدول، مقصد یه بسته رو پیش‌بینی کنم.

بخش ۲ داستان بزرگ: پست‌خانه 🏤

روتر = متصدی پست‌خانه. هر بسته = یه نامه. متصدی یه دفترچه یادداشت داره (همون جدول روتینگ). برای هر نامه، توی دفترچه نگاه می‌کنه و تصمیم می‌گیره: «این رو از کدوم در بدم بیرون؟» خروجی show ip route یعنی روخوانی از روی همین دفترچه. اگه آدرس توی دفترچه نباشه، نامه برگشت می‌خوره (همون Destination host unreachable که تو لاب دیدیم!).

بخش ۳ کالبدشکافی یک خط 🧬

الف) خطِ یادداشت دستی (Static):

S    172.16.1.0/24 [1/0] via 172.16.0.2

بخش رنگی	نام فنی	داستان ساده
S	Route Source	این خبر رو کی داده؟ Static = یادداشت دستی مدیر
172.16.1.0/24	Destination Network	«شهر مقصد» — شبکه‌ای که می‌خوایم بهش برسیم
[1/0]	AD / Metric	نمره اعتماد / هزینه مسیر (بخش ۵ رو ببین)
via 172.16.0.2	Next Hop	«به دستِ کی بدم؟» — آدرس پیکِ دمِ در

ب) خطِ مستقیم (Connected):

C    192.168.1.0/24 is directly connected, GigabitEthernet0/0/0

بخش	معنی ساده
C	Connected — کابلش مستقیم به من وصله، با چشم خودم می‌بینمش
directly connected	نیازی به پیک نیست؛ خودش جلوی پنجره‌مه!
GigabitEthernet0/0/0	از کدوم «در» (پورت) بره بیرون

بخش ۴ فرهنگ حروف اول خط 📚

حرف	مخفف	داستان
C	Connected	خیابانی که جلوی پنجره‌مه (کابل مستقیم)
L	Local	پلاک خونه خودم (IP خودِ پورت با ماسک /32)
S	Static	یادداشت دستی مدیر با دستور `ip route`

🔮 برای آینده: بالای خروجی واقعی، حروف دیگه‌ای هم دیدی (R = RIP، O = OSPF، B = BGP، D = EIGRP). این‌ها یعنی روتر مسیر رو نه دستی، بلکه با پروتکل روتینگ پویا از همسایه‌هاش یاد گرفته. فعلاً فقط C/L/S کافیته!

بخش ۵ خط صفر و سرصفحه‌ها 🔍

Gateway of last resort is not set

یعنی «قانون پیش‌فرض ندارم». داستان: بعضی پست‌خونه‌ها می‌گن «هر نامه‌ای که آدرسش توی دفترچه نبود، بفرست برای شعبه مرکزی» — این همون Default Route هست. اینجا تنظیم نشده؛ پس بسته‌ی بی‌آدرس، drop میشه. (توی خونه‌های واقعی، این خط به سمت مودم ISP اشاره می‌کنه!)

... is variably subnetted, X subnets, Y masks

فقط یه سربرگ گروه‌بندیه: «خانواده بزرگ این شبکه، تکه‌تکه شده با اندازه‌های مختلف توی دفترچه اومده!» مثلاً روی R2 چهار خط متعلق به خانواده 172.16 داریم (4 subnets) ولی فقط سه اندازه ماسک متفاوت: /30 و /32 و /24 (3 masks). نترس ازش! 😄

[1/0] یعنی چی؟

عدد	نام	داستان
1	Administrative Distance	چقدر به منبع خبر اعتماد دارم؟ هرچی کمتر، معتبرتر. Static یعنی خود مدیر نوشته → نمره ۱
0	Metric	هزینه مسیر. یادداشت دستی هزینه‌ای نداره → صفر

💡 پانوشت یادداشت: «منبع: خود رئیس 🖋️ | هزینه: صفر»

بخش ۶ دفترچه R1، خط به خط 📘

۱C 172.16.0.0/30 ... Gi0/0/1
سیمِ بین دو روتر به پورت Gi0/0/1 من وصله؛ مستقیم می‌بینمش.

۲L 172.16.0.1/32
آدرس .1 روی اون سیم، پلاک خودِ منه.

۳S 172.16.1.0/24 [1/0] via 172.16.0.2
یادداشت: «شهر سرورها جلوی چشمم نیست؛ نامه‌هاش رو بده دست پیکِ دمِ درِ 172.16.0.2 (یعنی R2).»

۴C 192.168.1.0/24 ... Gi0/0/0
LAN داخلی به پورت Gi0/0/0 وصله؛ مستقیم می‌بینمش.

۵L 192.168.1.1/32
پلاک خودم روی LAN — همون آدرسی که PCها بهش می‌گن Default Gateway.

بخش ۷ دفترچه R2، خط به خط 📗

۱C 172.16.0.0/30 ... Gi0/0/1 → سیمِ سمت R1 جلوی چشممه.

۲L 172.16.0.2/32 → پلاک خودم روی اون سیم.

۳C 172.16.1.0/24 ... Gi0/0/0 → شبکه سرورها جلوی پنجره‌مه.

۴L 172.16.1.1/32 → پلاک خودم سمت سرورها (Gateway سرورها).

۵S 192.168.1.0/24 via 172.16.0.1 → یادداشت: «شبکه داخلی رو از طریق R1 پیدا می‌کنم.»

بخش ۸ تحلیل آینه‌ای 🪞

دو جدول رو کنار هم بذار: آینه هم دیگه‌ان! هر روتر محله خودش رو با C و L می‌شناسه و سمت دور رو با دقیقاً یک یادداشت S. به خاطر همینه که پینگ هم میره (با یادداشت R2) و هم برمی‌گرده (با یادداشت R1). این یعنی روتینگ سالم! 🎉

✅ قانون طلایی: برای هر مقصد دور، هر روتر باید حداقل یه مسیر (S یا پروتکل پویا) داشته باشه؛ وگرنه بسته drop میشه.

بخش ۹ خلاصه طلایی ✨

جدول روتینگ = دفترچه تصمیم‌گیری متصدی پست‌خانه.
C = جلوی چشمم | L = پلاک خودم | S = یادداشت دستی مدیر.
via یعنی «به دستِ کی بدم» و باید از یه شبکه مستقیمِ متصل باشه.
[AD/Metric] = نمره اعتماد / هزینه مسیر.
«Gateway of last resort not set» یعنی قانون پیش‌فرض نداریم.
خط‌های variably subnetted فقط سربرگ گروه‌بندی‌ان.

بخش ۱۰ آزمون خودسنجی 🧠

اول خودت جواب بده، بعد دکمه رو بزن!

۱. بسته‌ای با مقصد 172.16.1.20 (DNS-SRV) به R1 می‌رسه. کدوم خط استفاده میشه و بسته به کی تحویل داده میشه؟

خط S 172.16.1.0/24 via 172.16.0.2 — بسته به دست R2 (آدرس 172.16.0.2) سپرده میشه.

۲. حرف L یعنی چی و چرا ماسکش /32 هست؟

یعنی Local — آدرس خودِ پورت روتر. /32 یعنی «فقط همین یه آدرس»، چون پلاک شخصیه نه یه شبکه.

۳. توی [1/0] عدد ۱ و ۰ هر کدوم چی‌ان؟

عدد ۱ = Administrative Distance (اعتماد به منبع؛ Static خیلی معتبره). عدد ۰ = Metric (هزینه مسیر؛ برای Static صفره).

۴. اگه بسته‌ای با مقصد 8.8.8.8 به R1 برسه، چی اتفاق می‌افته؟

هیچ خطی (نه C، نه S) و نه Default Route مطابقش نیست → بسته drop میشه و پیام Destination host unreachable برگشت داده میشه.

۵. چرا روی R2 نوشته 4 subnets, 3 masks؟

چون چهار خط متعلق به خانواده 172.16 داریم (دو تا C و دو تا L) ولی اندازه ماسک‌ها فقط سه نوعه: /30 و /32 و /24.

پیوست خروجی خام برای مرجع 🗂️

خروجی show ip route روی R1-central

Gateway of last resort is not set

     172.16.0.0/16 is variably subnetted, 3 subnets, 3 masks
C       172.16.0.0/30 is directly connected, GigabitEthernet0/0/1
L       172.16.0.1/32 is directly connected, GigabitEthernet0/0/1
S       172.16.1.0/24 [1/0] via 172.16.0.2
     192.168.1.0/24 is variably subnetted, 2 subnets, 2 masks
C       192.168.1.0/24 is directly connected, GigabitEthernet0/0/0
L       192.168.1.1/32 is directly connected, GigabitEthernet0/0/0

خروجی show ip route روی R2-ISP

Gateway of last resort is not set

     172.16.0.0/16 is variably subnetted, 4 subnets, 3 masks
C       172.16.0.0/30 is directly connected, GigabitEthernet0/0/1
L       172.16.0.2/32 is directly connected, GigabitEthernet0/0/1
C       172.16.1.0/24 is directly connected, GigabitEthernet0/0/0
L       172.16.1.1/32 is directly connected, GigabitEthernet0/0/0
S    192.168.1.0/24 [1/0] via 172.16.0.1